Mark Timmermans.nlblog over "Onderwijs & ICT" en Social Media

In mijn vorige blog schreef ik over de groei van informatiemanagement binnen het onderwijs. Ook Kennisnet geeft aan dat scholen baat kunnen hebben bij goed informatiemanagement (Margreet Vermeer, 2012). Neelie Kroes deed er deze week nog een schepje bovenop: Kroes wil meer ICT in het onderwijs.

De laatste jaren zijn scholen steeds meer bezig geweest met het outsourcen van ICT. Denk hierbij onder andere aan de producten en diensten van Skool en Heutink. Op zich is dit een goede ontwikkeling. Technisch beheer is namelijk geen corebusiness van onderwijs instellingen. Andere organisaties zijn daar veel beter in.

Toch lijkt het outsourcen van ICT niet altijd het gewenste resultaat te hebben. Hoe komt dit? Ik denk dat scholen vaak niet de juiste VRAAG stellen aan hun ICT leveranciers. Het standaard AANBOD van leveranciers wordt normaliter ingezet maar voorziet niet altijd in de daadwerkelijke behoefte van scholen.

Hoe stem je “VRAAG & AANBOD” op elkaar af? Om te beginnen moet je zorgen dat de vraag professioneel gesteld wordt. Daarnaast heb je (eigen) mensen nodig die het gesprek kunnen aangaan met de ICT leverancier.

Ik heb al enige jaren ‘een ideaalbeeld’ hoe een onderwijs instelling (liefst op bovenschools niveau) dit kan realiseren. Namelijk door middel van een afdeling “Onderwijs en ICT”.

Begin 2010 heb ik een blogartikel geschreven over informatiemanagement op scholen. In dit artikel beschreef ik hoe een informatiebeleidsplan samengesteld kan worden. Inmiddels wordt informatiemanagement steeds meer gezien als “linking pin” tussen de visie van een school en hun ICT beleid.

Volgens mij kan je twee soort processen onderscheiden in het onderwijs. Het proces “onderwijs geven” is het belangrijkste proces van het onderwijs instelling. De leerkracht, die een groep kinderen graag iets wilt leren, staat daarbij centraal. Als tweede groep processen zie ik de diverse ondersteunende processen. Denk hierbij aan de processen rondom leerlingen administratie, financiën, HRM en de roostermakers. Bij de tweede groep processen speelt informatiemanagement een cruciale rol!

UPDATE 26/10: U kunt de scan uitproberen op www.marktimmermans.nl/onderwijs-ict-scan met de code 8294-1014-1A3E

De laatste maanden heb ik in samenwerking met een collega van Openbaar Onderwijs Zwolle en een Overijsselse softwareleverancier mijn “Onderwijs en ICT zelfscan” verder doorontwikkeld. Ik ben trots op het resultaat. Het is een bruikbare tool geworden voor leerkrachten en onderwijsinstellingen. De vragenlijst bestond al enige jaren op papier en heeft inmiddels enkele scholen geholpen bij het inventariseren van “Onderwijs en ICT” vaardigheden.

Wij hebben ons o.a. laten inspireren door het TPACK model. TPACK is een nieuwe manier om tegen ict in het onderwijs aan te kijken. Het model gaat uit van de specifieke deskundigheid van de leraar: zijn of haar vermogen om de kennis en de vaardigheden die bij een vak horen, op een aantrekkelijke en begrijpelijke manier te presenteren aan de leerling met behulp van ICT. Daarnaast hebben “vier in balans” van Kennistnet en andere “onderwijs en ICT” competentiescans ons ook geïnspireerd.

De onderwijswereld is de laatste jaren behoorlijk in beweging. Technologische ontwikkelingen zoals digitale schoolborden, elektronische leeromgevingen (ELO’s) en online toepassingen hebben invloed op de ICT vaardigheden van docenten.

De doelgroep is ook veranderd. Jongeren die ook wel “De Digitale Generatie” worden genoemd benaderen ICT steeds meer vanuit een emotioneel oogpunt. Voor hun is ICT er altijd al geweest. Voor docenten is ICT vaak nog nieuw en onbekend en benaderen ICT vaak vanuit een technisch oogpunt. Het verschil in beleving veroorzaakt regelmatig onduidelijkheden en verschillende verwachtingen.

Gisteren stond het volgende bericht in de diverse media:

KLM gaat passagiers laten kiezen naast wie ze komen te zitten aan de hand van sociale media. Als een passagier incheckt op internet kunnen de profielen van LinkedIn en Facebook gekoppeld worden. Andere passagiers kunnen zo een buurman uitkiezen met wie zij bijvoorbeeld overeenkomsten hebben. Uiteraard moeten passagiers er zelf voor kiezen deze informatie te delen. Volgens KLM is het bijvoorbeeld handig voor zakenreizigers om nieuwe contacten op te doen. KLM heeft de dienst nog niet officieel aangekondigd, maar een topman sprak over de plannen tijdens een conferentie. Begin 2012 zal een pilot gestart worden en dan zullen ook meer details volgen. (bron: nu.nl)

Ik vind dergelijke initiatieven erg interessant. Ook voor het onderwijs.

Veel organisaties weten niet precies hoe ze hun processen rondom hun websites en internetactiviteiten moeten gaan organiseren. Vooral de wat oudere managers zijn zoekende naar een juiste personele inrichting van hun “internetafdeling”. Ik begrijp dit maar al te goed. De laatste vijftien jaar is er veel gebeurd op het gebied van digitale communicatie. De ideeën omtrent het organiseren van internetactiviteiten wijzigen ook nog steeds dagelijks. Tijd voor wat duidelijkheid!

Ik vind dat een internetafdeling nooit een onderdeel mag zijn van een marketingafdeling. Internetactiviteiten worden weliswaar vaak geadopteerd door marketeers maar uit ervaring weet ik dat internet veel breder ingezet kan worden. Volgens mijn visie is een internetafdeling een zelfstandige afdeling of eventueel een onderdeel van de communicatieafdeling.

Afgelopen week stond er op Skipr.nl een artikel over de “Twitterkliniek“. Binnenkort komen een aantal ziekenhuizen bijeen om de mogelijkheden van Twitter te bespreken. Een belangrijke doel is het contact tussen patiënt en arts te verbeteren. Daarnaast denkt men dat door gebruik van Social Media een ziekenhuis kosten kan besparen.

bron cartoon: almerevandaag.nl

Als verwent Twitteraar ben ik erg benieuwd naar de uitkomsten van dit gesprek. Ik zie zeker een aantal voordelen van Social Media maar ik denk ook dat er nadelen zijn:

Goed filmpje over de huidige situatie binnen het onderwijs

Op 28 april geef ik op uitnodiging van “A New Spring” een themasessie van 2 uur over het TPACK framework binnen bedrijfsopleidingen. Technologische Pedagogical Content Knowledge (TPACK) beschrijft essentiële kennisdomeinen die een opleider nodig heeft voor de integratie van technologie in hun opleidingen. In het hart van het TPACK model zie je een complex samenspel tussen de drie primaire vormen van kennis namelijk vakkennis (CK), didactiek (PK) en Technologie (TK).

Afgelopen maandag kreeg ik een pakketje uit België. In het pakketje zat een “E-learning handboek voor leerkrachten”. Er zat geen begeleidend briefje bij dus vroeg me af waarom dit boek naar mij werd opgestuurd. Na een korte mail conversatie met de uitgever bleek dat ik het boek op 5 mei 2009 heb aangevraagd (waarschijnlijk n.a.v. een blog van Graham Attwell). Ik kan me niets meer herinneren. De uitgever gaf aan dat het langer heeft geduurd dan gedacht om het TACCLE boek te produceren en de belangstelling daarnaast was overweldigend.

Uit nieuwsgierigheid ben ik het boek gaan doorbladeren. In eerste instantie leek het mij een oud handboek (o.a. door de kleuren en de afbeelding van een oude computer op de kaft) maar de inhoud verraste mij. Het is actueel handboek en bevat waardevol informatie voor leerkrachten!